น้ำยาแอร์ R32 R410A R22 ต่างกันอย่างไร และสิ่งที่ควรตรวจสอบก่อนตกลงเติมน้ำยา

เรื่องน้ำยาแอร์เป็นจุดที่ผู้ใช้มีข้อมูลน้อยที่สุดในงานบริการแอร์ เพราะน้ำยาเป็นสิ่งที่มองไม่เห็น วัดเองไม่ได้ และตรวจสอบด้วยตาเปล่าไม่ได้ว่าเติมเข้าไปกี่ปอนด์ เมื่อ R32 ยังไม่มีราคากลางประกาศไว้ให้เทียบ ช่องว่างของข้อมูลตรงนี้ก็ยิ่งกว้างขึ้น ผมจึงเขียนบทความนี้เพื่อให้คุณมีเกณฑ์ไว้ตรวจสอบด้วยตัวเอง

มีสามเรื่องที่คุณควรทราบไว้ก่อนให้ผู้ให้บริการรายใดเติมน้ำยาเข้าเครื่องของคุณ คือแอร์ที่บ้านคุณใช้น้ำยาชนิดใด น้ำยาแต่ละชนิดต่างกันอย่างไรในทางปฏิบัติ และควรสอบถามอะไรบ้างก่อนตกลงราคา

ตรวจสอบก่อนว่าแอร์บ้านคุณใช้น้ำยาอะไร

ขั้นตอนนี้คุณทำเองได้ภายในสามนาทีโดยไม่ต้องเรียกช่าง และเป็นข้อมูลที่มีประโยชน์ที่สุดเวลาพูดคุยกับผู้ให้บริการ เพราะเมื่อคุณระบุได้ทันทีว่าเครื่องใช้ R32 การสนทนาเรื่องราคาก็จะอยู่บนข้อมูลที่ตรวจสอบได้ตั้งแต่ต้น

1. 1

   ไปดูที่คอยล์ร้อนนอกบ้าน

   ตัวเครื่องขนาดใหญ่ที่วางอยู่นอกบ้านหรือแขวนอยู่ข้างผนัง จะมีสติกเกอร์แผ่นข้อมูลติดอยู่ด้านข้างหรือด้านหลัง ส่วนใหญ่เป็นสติกเกอร์สีเงินหรือสีขาว

2. 2

   หาบรรทัดที่ระบุคำว่า Refrigerant

   บางเครื่องระบุว่า REFRIGERANT บางเครื่องใช้สัญลักษณ์ R ตามด้วยตัวเลข สิ่งที่คุณจะเห็นคือ R32 R410A หรือ R22 พร้อมน้ำหนักน้ำยาที่โรงงานชาร์จมา เช่น 0.90 kg

3. 3

   หากสติกเกอร์ซีดจนอ่านไม่ออก ให้ดูที่ฝาครอบวาล์ว

   หลายยี่ห้อพิมพ์ชนิดน้ำยาไว้ใกล้กับชุดวาล์วบริการที่ต่อท่อ หรือตรวจสอบจากคู่มือและใบรับประกันที่เก็บไว้ตั้งแต่ตอนซื้อได้เช่นกัน

4. 4

   ใช้อายุเครื่องเป็นข้อมูลประกอบ

   แอร์อินเวอร์เตอร์ที่ซื้อมาไม่กี่ปีนี้แทบทั้งหมดใช้ R32 ส่วนแอร์ที่ซื้อมานานมากและเป็นแบบธรรมดาไม่ใช่อินเวอร์เตอร์ มีโอกาสสูงว่าเป็น R22

5. 5

   บันทึกข้อมูลไว้ในโทรศัพท์

   ถ่ายรูปสติกเกอร์เก็บไว้ ทั้งชนิดน้ำยา น้ำหนักที่ชาร์จ รุ่นเครื่อง และหมายเลขเครื่อง ครั้งต่อไปที่ต้องเรียกช่าง คุณส่งรูปเดียวได้ครบทุกข้อมูลครับ

ตารางเทียบน้ำยาแอร์ R32 R410A และ R22 แบบใช้งานจริง

จุดที่ต่างกันชัดที่สุดคือราคาต่อปอนด์ ราคาตลาดของ R410A อยู่ที่ราว 75 บาทต่อปอนด์ ส่วน R32 ยังไม่มีราคากลางให้เทียบ สำหรับผมคิดน้ำยาทั้งสามชนิดที่ปอนด์ละ 25 บาทเท่ากัน โดยไม่แยกอัตราตามชนิดน้ำยา เพราะผมไม่พบเหตุผลทางเทคนิคที่ผู้ใช้แอร์รุ่นใหม่จะต้องจ่ายสูงกว่าเพียงเพราะเครื่องของตนใหม่กว่าครับ

เหตุใด R410A จึงเติมเพิ่มทับของเดิมไม่ได้

ข้อนี้เป็นเรื่องที่ช่วยให้คุณเลี่ยงค่าใช้จ่ายซ้ำซ้อนได้มากที่สุดเรื่องหนึ่ง R410A ไม่ใช่สารเดี่ยว แต่เป็นสารผสมของสารทำความเย็นสองชนิดที่ผสมกันในสัดส่วนเฉพาะ เมื่อระบบมีรอยรั่ว สารทั้งสองจะรั่วออกไปในอัตราที่ไม่เท่ากัน สัดส่วนของน้ำยาที่ค้างอยู่ในระบบจึงคลาดเคลื่อนไปจากที่ควรจะเป็น

หากเติม R410A ใหม่ทับของเดิมที่สัดส่วนเปลี่ยนไปแล้ว ระบบจะได้ส่วนผสมที่ไม่ตรงสเปกอีกต่อไป แรงดันทำงานคลาดเคลื่อน ความเย็นไม่ได้ตามที่ควรเป็น และคอมเพรสเซอร์ทำงานหนักกว่าเดิม วิธีที่ถูกต้องคือถ่ายน้ำยาเก่าออกให้หมด ซ่อมรอยรั่ว ทำสุญญากาศเพื่อไล่ความชื้นและอากาศออกจากระบบ แล้วชั่งน้ำหนักเติมใหม่ตามที่ระบุไว้บนสติกเกอร์ข้างเครื่อง

สิ่งที่ผมอยากเน้นคือการถ่ายทิ้งแล้วเติมใหม่ไม่ได้ทำให้ค่าใช้จ่ายของคุณสูงขึ้น เพราะผมคิด R410A ที่ปอนด์ละ 25 บาทเท่ากับ R32 การทำตามขั้นตอนที่ถูกต้องจึงไม่ได้ทำให้ค่าใช้จ่ายรวมสูงขึ้นอย่างที่หลายท่านกังวล

R22 กำลังถูกเลิกใช้ แล้วแอร์เก่าที่บ้านต้องทำอย่างไร

R22 เป็นน้ำยาที่ทำลายชั้นโอโซน จึงถูกทยอยเลิกผลิตและเลิกใช้ทั่วโลก ผลกระทบที่เกิดขึ้นกับผู้ใช้จริงมีสองข้อ ข้อแรกคือหาน้ำยามาเติมได้ยากขึ้นเรื่อย ๆ ข้อที่สองคือราคามีแนวโน้มปรับขึ้นตามความหายาก

หากแอร์ที่บ้านยังเป็น R22 และยังใช้งานได้ดี ผมไม่แนะนำให้รีบเปลี่ยนเครื่องในตอนนี้ แต่ควรพิจารณาตามเงื่อนไขต่อไปนี้

• เครื่องยังเย็นดี ไม่รั่ว และล้างสม่ำเสมอ ใช้งานต่อไปได้โดยไม่ต้องเปลี่ยน
• เริ่มรั่วซ้ำจนต้องเติมน้ำยาปีละหลายครั้ง ถึงจุดที่ควรคำนวณเปรียบเทียบว่าการเปลี่ยนเครื่องใหม่คุ้มค่ากว่าหรือไม่
• คอมเพรสเซอร์เสียหายในเครื่อง R22 ที่มีอายุการใช้งานมากแล้ว เกือบทุกกรณีการเปลี่ยนเครื่องคุ้มค่ากว่าการซ่อม
• ไม่ควรดัดแปลงระบบ R22 เดิมไปใช้น้ำยาชนิดอื่นโดยไม่เปลี่ยนอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง เพราะน้ำมันหล่อลื่นในคอมเพรสเซอร์และแรงดันทำงานเป็นคนละแบบกัน

R32 คือมาตรฐานใหม่ แต่ราคายังเป็นช่องว่างของข้อมูล

แอร์อินเวอร์เตอร์ที่จำหน่ายในประเทศไทยขณะนี้แทบทั้งหมดใช้ R32 เหตุผลที่ผู้ผลิตเปลี่ยนมาใช้สารตัวนี้คือทำความเย็นได้ดีกว่าต่อปริมาณน้ำยาเท่ากัน ระบบจึงใช้น้ำยาน้อยลง และส่งผลต่อภาวะโลกร้อนต่ำกว่า R410A อย่างชัดเจน

แต่ปัจจุบันยังไม่มีราคากลางของ R32 ประกาศไว้ให้เทียบ ราคาที่ประกาศกันทั่วไปมีเพียง R-22 กับ R-410A ผู้ใช้แอร์อินเวอร์เตอร์จึงไม่มีเกณฑ์เปรียบเทียบก่อนตกลงเติม

จุดยืนของผมคือคิดค่าน้ำยา R32 ที่ปอนด์ละ 25 บาท ซึ่งเป็นอัตราเดียวกับที่ตลาดเชียงใหม่ประกาศไว้สำหรับ R22 และผมแจ้งจำนวนปอนด์ให้ทราบก่อนเติม

น้ำยาแอร์ไม่หมดไปเอง หากพร่องหมายความว่ามีรอยรั่ว

ข้อมูลที่คลาดเคลื่อนและสร้างค่าใช้จ่ายมากที่สุดคือความเข้าใจว่าน้ำยาแอร์เป็นของสิ้นเปลืองที่ต้องเติมทุกปีเหมือนการเปลี่ยนน้ำมันเครื่องรถยนต์ ข้อเท็จจริงคือระบบแอร์เป็นระบบปิดสนิท น้ำยาหมุนเวียนอยู่ในวงจรเดิมตลอด ไม่ได้ถูกเผาไหม้หรือใช้หมดไป

ดังนั้นหากน้ำยาพร่อง หมายความว่ามีการรั่วออกไปทางใดทางหนึ่ง จุดที่ผมพบว่ารั่วบ่อยที่สุดคือรอยต่อแฟลร์ที่ปลายท่อ ท่อทองแดงที่ผุกร่อนจากการตากแดดตากฝนเป็นเวลานาน ตัววาล์วบริการ และรอยเชื่อมที่คอยล์ หากเติมโดยไม่ตรวจหารอยรั่ว น้ำยาชุดใหม่จะรั่วออกไปทางเดิม และคุณจะพบปัญหาเดิมอีกครั้ง

ห้าข้อที่ควรตรวจสอบก่อนตกลงให้เติมน้ำยา

1. 1แอร์เครื่องนี้ใช้น้ำยาชนิดใด และช่างตรวจสอบจากจุดใด หากตอบไม่ได้หมายความว่ายังไม่ได้ดูสติกเกอร์ข้อมูลเครื่อง
2. 2ขณะนี้แรงดันวัดได้เท่าใด เทียบกับค่าปกติของเครื่องรุ่นนี้แล้วต่างกันเท่าใด และขอดูหน้าเกจได้หรือไม่
3. 3น้ำยาที่หายไปรั่วออกไปทางใด ได้ตรวจหาจุดรั่วแล้วหรือยัง และจะตรวจด้วยวิธีใด
4. 4จะเติมกี่ปอนด์ คิดปอนด์ละเท่าใด และยอดรวมเท่าใด
5. 5หากเป็น R410A จะถ่ายน้ำยาเก่าออกแล้วชั่งเติมใหม่ตามน้ำหนักที่ระบุข้างเครื่องหรือไม่

คำถามทั้งห้าข้อนี้ใช้เวลาไม่ถึงสองนาที แต่เปลี่ยนบทสนทนาจากการอาศัยความไว้วางใจเพียงอย่างเดียว ให้กลายเป็นการพูดคุยบนตัวเลขที่ตรวจสอบได้ ผู้ให้บริการที่ทำงานตามขั้นตอนจะตอบได้ครบทุกข้อครับ

สรุป

• ตรวจสอบชนิดน้ำยาได้เองจากสติกเกอร์ข้างคอยล์ร้อนนอกบ้าน และควรถ่ายรูปเก็บไว้ในโทรศัพท์
• R32 คือมาตรฐานของแอร์อินเวอร์เตอร์รุ่นใหม่ ประสิทธิภาพดีกว่าและกระทบภาวะโลกร้อนน้อยกว่า R410A
• R410A เป็นสารผสม เมื่อรั่วต้องถ่ายทิ้งแล้วชั่งเติมใหม่ทั้งระบบ ไม่ใช่เติมเพิ่มทับของเดิม
• R22 กำลังถูกเลิกใช้ หากเครื่องยังดีก็ใช้งานต่อได้ แต่หากรั่วซ้ำควรคำนวณเรื่องการเปลี่ยนเครื่อง
• R32 ยังไม่มีราคากลางให้เทียบ ผมคิดน้ำยาทั้งสามชนิดที่ปอนด์ละ 25 บาทเท่ากัน
• น้ำยาไม่หมดไปเอง หากพร่องหมายความว่ามีรอยรั่ว ต้องตรวจหาจุดรั่วก่อนเติมทุกครั้ง